/uploads/author.webp

Microblog

Ishlab chiqarish muvaffaqiyati sirlari: samaradorlikning asosiy KPI ko'rsatkichlari bo'yicha qo'llanma

Ishlab chiqarish murakkab va doimiy rivojlanib boruvchi faoliyat turi bo’lib, undagi muvaffaqiyat ishlab chiqarish samaradorligidan tortib to mijozlar ehtiyojini qondirishgacha bo’lgan ko’plab omillarga bog’liq. Bozorda raqobatchilardan ustunlikka erishish va daromadni oshirish uchun ishlab chiqaruvchilar o’zlarining biznes samaradorligini oshiradigan asosiy KPI ko’rsatkichlarni (inglizchadan Key Performance Indicators) yaxshi tushunishlari juda muhimdir. Lekin qayerdan boshlash kerak? Ushbu keng qamrovli qo’llanmada biz ishlab chiqaruvchilar tomonidan qo’llaniladigan tsikl vaqti va unumdorlikdan tortib, sof foyda marjasi va net promoter reytingi kabi eng asosiy KPI ko’rsatkichlari bilan tanishamiz.

Loyiha tuzish va uning boshqaruv jarayoni boshqichlari

Loyiha tuzishJahondagi yirik professional tashkilotlardan biri bo’lgan Loyiha Boshqaruvi Instituti (PMI) ta’rifiga ko’ra, loyiha deganda noyob mahsulot, xizmat yoki natijani yaratish uchun vaqtinchalik intilish tushuniladi. Loyiha (proyekt) vaqtinchalik tabiatga ega bo’lgani sababli uning boshi va oxiri mavjudligini bildiradi. U yakka o’zi yoki biror dastur/programmaning (bir-biriga bog’liq loyihalar to’plami) yoki portfelning (bir-biriga bog‘liq dasturlar yoki loyihalar to’plami) bir qismi bo’lishi mumkin. Loyihalar boshqaruvida natijalarga erishish uchun asosan uchta yondashuvlardan foydalaniladi: an’anaviy (inglizchada, predictive/waterfall), moslashuvchan (agile) va gibrid (hybrid).

Ishlab chiqarish mavzusidagi 10 ta ilmiy qonunlar

Ishlab chiqarish jarayonlari bir qator ilmiy qonunlar bilan tartibga solinadi. Sanoat va operatsion muhandisligi bo’yicha amerikalik professorlar Wallace J. Hopp va Mark L. Spearman tomonidan yozilgan “Zavod Fizikasi” (Factory Physics) nomli kitobda ishlab chiqarishdagi bir nechta fundamental bog’liqliklarni aniqlab, ularni matematik jihatdan isbotlaganlar. Ishlab chiqaruvchilar ushbu berilgan qonunlar va analitik formulalar yordamida o’zlarining ishlab chiqarish tizimlarini diagnostika qilishlari va samaradorlik, tsikl vaqti, mahsulot sifati, mijozlar ehtiyojini qondirish kabi mavzularda katta takomillashtirishlarni amalga oshirishlari mumkin.

Avval tushunishga, keyin tushunilishga intilmoq

Agar mijozingiz biron sabab tufayli jahli chiqib norozilik bildirayotgan paytda vaziyatni yumshatish uchun qanday yondashgan va unga nima degan bo’lar edingiz? Nega o’zini sohasida bilimi juda kuchli bo’lmasa ham ba’zi hamkasblaringiz lavozim pog’onalarida tezroq ko’tarilishadi? Nega ishdagi biron muammoga sizning nazaringizdagi eng zo’r (texnik) yechim bo’lishiga qaramasdan uni amalda oshirish siz kutganingizdan ko’ra ko’proq vaqt oladi? Agar ushbu savollarga javoblarni bilmoqchi bo’lsangiz, postni o’qishda davom eting. Professional ko‘nikmalar odatda “qattiq” (ruschada “твердые навыки”, inglizchada “hard skills”) va “yumshoq” (“гибкие навыки”, “soft skills”) ko‘nikmalarga bo‘linadi.

Rezyume (CV) tuzish, uning turlari va namunasi

Rezyume ish qidiruvchilar uchun muhim vositalardan biridir. Chunki u potentsial ish beruvchilarga sizning ish tajribangiz, ma’lumotingiz va kasbiy ko’nikmalaringiz haqida qisqacha ma’lumot beradi. Shu bilan bir qatorda, rezyume sizning yutuqlaringiz va malakalaringizni namoyish qilish va nima uchun e’lon qilingan ish joyiga eng munosib ekanligizni ko’rsatish uchun yana bir imkoniyatdir. Ammo har hil turdagi rezyumerlar mavjud bo’lgani sababli, boshida qayerdan boshlash sizga qiyin tuyulishi mumkin. Ushbu maqolada rezyumerlar haqida umumiy ma’lumotlar va qolgan raqobatchi nomzodlardan ajralib turishingizga yordam beradigan foydali maslahatlar beriladi.

Ishlab chiqarishdagi 8 ta yo’qotish turlari

Tejamkor ishlab chiqarishda keng qo’llaniladigan tushunchalardan biri faoliyat turlariga tegishlidir. Iste’molchi nazaridan qaraganda barcha faoliyatlarni 3 turga bo’lsa bo’ladi: Qadr-qiymat qo’shadigan faoliyatlar. Qiymat deganda kutilgan yoki ortig’i bilan ko’rsatilgan sifat, ishonchli xizmat va to’g’ri narxni tushunsa bo’ladi. Qard-qiymat qo’shmaydigan faoliyatlar. Resurslarni iste’mol qiladigan, lekin iste’molchiga qiymat yaratmaydigan va agar to’xtatilsa, ularga ko’rinmaydigan faoliyatlar kiradi. Zarur lekin qadr-qiymat qo’shmaydigan faoliyatlar. Masalan, qonunlarga rioya qilish va ishni yurgizish uchun kerak bo’lgan xizmat litsenziyalari yoki mahsulot sertifikatlari shular jumlasidandir.

5S tushunchasi va uni qo’llanishi

Tejamkor ishlab chiqarishning* instrumentlaridan biri 5S hisoblanadi. 5S ish joyini nafaqat tartibga keltirishda, balki ish unumdorligini, xavfsizligini va sifatini oshirishda va umumiy xarajatlarni kamaytirish uchun qo’llaniladi. Uning kelib chiqishi yapon tilidagi 5 ta so’zlarning qisqartmasidan paydo bo’lgan: Seiri (Saralash) Seiton (Tartibga keltirish) Seiso (Toza tutish) Seiketsu (Standartlashtirish) Shitsuke (Barqarorlashtirish) * Ingliz tilida “lean manufacturing”, rus tilida “бережливое производство” Seiri (Saralash)Seiri boshqichda ish joyidagi barcha jihozlar kundalik ishda zarur va zarur bo’lmagan guruhlarga ajratiladi.

Ishlab chiqarish asbob-uskunasining Umumiy Samaradorlik Ko’rsatkichi (OEE)

Ishlab chiqarish unumdorligini oshirishning eng oddiy yo’llaridan biri bu asbob-uskunalarni umumiy samaradorlik ko’rsatkichlarini kontrol qilishdir. Buni sanoatda keng tarqalgan “Overall Equipment Effectiveness yoki OEE (“общая эффективность оборудования”) deb nomlangan tahliliy usul vositasida amalga oshirish mumkin. Bu usul ishlab chiqarish jarayonidagi ob’yektlar, vaqt va materiallar ularning rejalashtirilgan potensialiga nisbatan qanday foydalanilayotganini ko’rsata oladi va jarayondagi isrof va yo’qotishlarni aniqlab, ularni kamaytirishga mo’ljallangan chora-tadbirlarni belgilashga yordam beradi. USK ko’rsatkichini formulasi Umumiy Samaradorlik Ko’rsatkichi = Yaroqlik x Unumdorlik x Sifat

Toyota yo’li: Dunyodagi eng yirik ishlab chiqaruvchining 14 ta boshqaruv printsiplari

Toyota Ishlab Chiqarish TizimiKitobning nomi “Toyota yo’li: Dunyodagi eng yirik ishlab chiqaruvchining 14 ta boshqaruv printsiplari” deb ataladi va xalqaro bestsellerlardan biri hisoblanadi. Uning muallifi - Michigan Universiteti professori Jeffri Layker. Bu kitob 2004 yilda sotuvda paydo bo’lganiga qaramasdan, hali ham ishlab chiqarish sohasida keng foydalanib kelinmoqda. Bu bestseller nafaqat dunyoning eng muvaffaqiyatli avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi Toyota, balki uning ushbu muvaffaqiyatlarga erishish yo’lida o’zining katta hissasini Toyota Ishlab Chiqarish Tizimi (Toyota Production System) haqida ham yozilgan.

Kaizen tarifi

Kaizen (yap. 改善) “yaxshilanish” tarjima qilinuvchi degan soʻz ma’nosini bildirib, ishlab chiqarish, muhandislik, tadbirkorlik kabi faoliyatlar falsafasi va amaliyotining to’xtamasdan takomillashtirishni tadbiq etuvchi turiga aytiladi. Odatda kaizen tashabbuslari to’rt qadamdan iborat bo’lgan Demingni PDCA tsikliga amal qilishadi: “Rejalashtirmoq (Plan)” -> “Bajarmoq (Do)” -> “Tekshirmoq (Check)” -> “Amal qilmoq (Act)”. RBTA tsikli: Rejalashtirmoq (Plan), Bajarmoq (Do), Tekshirmoq (Check), Amal qilmoq (Act) Telegram kanal Agar ushbu maqola sizga yoqqan bo’lsa uni do’stlaringiz bilan ham ulashing.