Mundarija

Ishlab chiqarishdagi 8 ta yo’qotish turlari

/uploads/qiymat-qoshmaydigan-faoliyatlar-1280x720.png

Tejamkor ishlab chiqarishda keng qo’llaniladigan tushunchalardan biri faoliyat turlariga tegishlidir. Iste’molchi nazaridan qaraganda barcha faoliyatlarni 3 turga bo’lsa bo’ladi:

  • Qadr-qiymat qo’shadigan faoliyatlar. Qiymat deganda kutilgan yoki ortig’i bilan ko’rsatilgan sifat, ishonchli xizmat va to’g’ri narxni tushunsa bo’ladi.
  • Qard-qiymat qo’shmaydigan faoliyatlar. Resurslarni iste’mol qiladigan, lekin iste’molchiga qiymat yaratmaydigan va agar to’xtatilsa, ularga ko’rinmaydigan faoliyatlar kiradi.
  • Zarur lekin qadr-qiymat qo’shmaydigan faoliyatlar. Masalan, qonunlarga rioya qilish va ishni yurgizish uchun kerak bo’lgan xizmat litsenziyalari yoki mahsulot sertifikatlari shular jumlasidandir.

Qadr-qiymat qo’shadigan faoliyatlarni optimallashtirish, qo’shmaydiganlarini bartaraf qilish va zarur bo’lgan lekin qadr-qiymat qo’shmaydiganlarini kamaytirishga harakat qilish kerak.

Misol uchun, soliqlarni bankka borib to’lab kelmoqchi bo’lsak, faqat tranzaktsiya uchun ketadigan vaqt (2 daqiqa deylik) iste’molchiga qadr-qiymat qo’shadi, qolgan avtoulovda yo’lga, bankda navbatda kutishga va uyga qaytishga ketadigan vaqtlar (40 daqida deylik) iste’molchi uchun qadr-qiymat qo’shmaydi.

Qadr-qiymat qo’shmaydigan faoliyatlarga o’z navbatida 8 ta yo’qotish turlari kiradi.

Defektlarni qayta ishlashga ketgan vaqt va xatti-harakatlar umumiy daromadga to’g’ridan-to’g’ri salbiy ta’sir ko’rsatadi.

Ishchilar, xom ashyo materiallar yoki asbob-uskunalar boshqa resurslarni kutishganda bu yo’qotish turini bevosita kuzatish mumkin.

Mahsulotlarni ortiqcha transportirovka qilish iste’molchi uchun uning qadr-qiymatini oshirmaydi.

Ishchilar o’z faoliyatlarida ergonomika nuqtai nazaridan keragidan ortiqcha harakatlanishlari (ko’tarilish, bukilish, egilish va hokazo) ishning unumdorligiga ta’sir qiladi.

Ortiqcha xom ashyo, ishlov berilayotgan va tayyor mahsulotlar, va asbob-uskunalarni omborda saqlash

Iste’molchi talabiga nisbatan ko’proq mahsulot ishlab chiqarish o’z o’rnida boshqa yo’qotishlarga ham sabab bo’ladi.

Ortiqcha inspektsiya yoki hujjatlar

Ishchilarning bilimi va iste’dodini ish jarayonida qo’llanilmasdan qolib ketishi